باشگاه خبرنگاران جوان - هاجر اشرافی، داروساز، با اشاره به اینکه الکترولیت‌ها املاح حیاتی محلول در مایعات بدن هستند، گفت: سدیم، پتاسیم، کلر، کلسیم و منیزیم برای عملکرد طبیعی قلب، عضلات، اعصاب و حفظ تعادل آب بدن ضروری‌اند و کوچک‌ترین اختلال در تعادل آنها می‌تواند عوارض مختلفی ایجاد کند.

وی افزود: بسیاری از افراد علائمی مانند ضعف، گرفتگی عضلات، سردرد یا تپش قلب را به خستگی یا کم‌آبی نسبت می‌دهند، در حالی که این علائم می‌تواند ناشی از به‌هم‌خوردن تعادل الکترولیت‌ها یا دلایل دیگری مانند کمبود ویتامین D، مشکلات تیروئید و غیره باشد. تشخیص دقیق معمولاً به بررسی آزمایشگاهی (اندازه‌گیری سطح الکترولیت‌ها و عملکرد کلیه) نیاز دارد.

اشرافی با تأکید بر نقش پتاسیم ادامه داد: پتاسیم در تنظیم ضربان قلب و انقباض عضلات نقش کلیدی دارد. کاهش آن می‌تواند باعث ضعف، گرفتگی عضلات، یبوست و خستگی شدید شود. اما افزایش پتاسیم (هایپرکالمی) به‌ویژه در بیماران کلیوی، بیماران قلبی یا افرادی که داروهای فشار خون و قلبی (مانند مهارکننده‌های ACE، ARB یا اسپیرونولاکتون) مصرف می‌کنند، بسیار خطرناک و حتی تهدیدکننده حیات است. مصرف خودسرانه قرص پتاسیم در این گروه‌ها به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود.

وی درباره منیزیم نیز گفت: منیزیم معمولاً در دوزهای استاندارد ایمن‌تر است، اما باز هم مصرف خودسرانه آن بدون مشورت، به‌خصوص در افراد با مشکلات کلیوی، می‌تواند مشکل‌ساز شود.

اشرافی افزود: اسهال و استفراغ طولانی، تعریق شدید، روزه‌داری طولانی در گرما، مصرف داروهای ادرارآور، بیماری‌های کلیوی و مصرف برخی داروهای قلبی از عوامل مهم اختلال تعادل الکترولیت‌ها هستند. گاهی فرد آب کافی می‌نوشد، اما چون املاح از دست رفته جایگزین نمی‌شود، همچنان دچار ضعف و افت فشار خون باقی می‌ماند.

این داروساز با اشاره به راه‌های جبران ایمن گفت: برای جبران کم‌آبی و الکترولیت‌ها، محلول‌های استاندارد خوراکی مانند ORS (محلول‌های اورال ریهیدریشن) یا محصولات مشابه مانند One Lyte (وانلایت) برای بزرگسالان مناسب هستند. این محصولات ترکیب متعادل و استانداردی از الکترولیت‌ها دارند و جذب بهتری ایجاد می‌کنند.

به گفته وی، علاوه بر این، در برخی موارد می‌توان از پودرهای الکترولیت بدون قند یا نوشیدنی‌های مخصوص هیدراتاسیون (با مشورت داروساز) استفاده کرد. اما مصرف خودسرانه قرص‌های مکمل پتاسیم یا منیزیم بدون نظر پزشک یا داروساز توصیه نمی‌شود.

اشرافی در پایان تأکید کرد: بیماران قلبی، افراد مبتلا به نارسایی کلیه و کسانی که داروهای خاص قلبی یا فشار خون مصرف می‌کنند، باید حتماً قبل از مصرف هرگونه مکمل الکترولیتی با پزشک مشورت کنند، زیرا افزایش پتاسیم خون ممکن است بدون علائم اولیه پیشرفت کند و عوارض جدی ایجاد نماید.

منبع: وبدا

کلاس‌های دانشگاه خواجه نصیر در هفته آینده مجازی است